拉丁文入門 · 语法讲解
拉丁语语法讲解 8 · 代词
Prōnōmina — ego, tū;is, ea, id;hic, ille;quī, quae, quod;ipse, sē
拉丁语动词词尾已含人称,人称代词作主语时通常省略,出现时表示强调:Ego tē amō = 是我爱你。
第三人称没有真正的人称代词,用指示代词 is, ea, id 代替;反身代词 sē 指回主语。关系代词 quī 的性、数随先行词,格由从句决定。
一、人称代词 ego / tū / nōs / vōs
人称代词
| 格 | 我 | 你 | 我们 | 你们 |
|---|---|---|---|---|
| 主格 Nom.(主语) | ego [ˈe.go] | tū [tuː] | nōs [noːs] | vōs [woːs] |
| 属格 Gen.(…的) | meī [mej] | tuī [tuj] | nostrī / nostrum [ˈnos.triː] [ˈnos.trum] | vestrī / vestrum [ˈwes.triː] [ˈwes.trum] |
| 与格 Dat.(给/对…) | mihi [ˈmi.hi] | tibi [ˈti.bi] | nōbīs [ˈnoː.biːs] | vōbīs [ˈwoː.biːs] |
| 宾格 Acc.(直接宾语) | mē [meː] | tē [teː] | nōs [noːs] | vōs [woːs] |
| 夺格 Abl.(用/从/在…) | mē [meː] | tē [teː] | nōbīs [ˈnoː.biːs] | vōbīs [ˈwoː.biːs] |
二、is, ea, id 他/她/它;这个、那个
is, ea, id
| 格 | 阳单 | 阴单 | 中单 | 阳复 | 阴复 | 中复 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 主格 Nom.(主语) | is [is] | ea [ˈe.a] | id [id] | eī [ej] | eae [ˈe.ai] | ea [ˈe.a] |
| 属格 Gen.(…的) | eius [ˈe.jus] | eius [ˈe.jus] | eius [ˈe.jus] | eōrum [e.ˈoː.rum] | eārum [e.ˈaː.rum] | eōrum [e.ˈoː.rum] |
| 与格 Dat.(给/对…) | eī [ej] | eī [ej] | eī [ej] | eīs [ˈe.iːs] | eīs [ˈe.iːs] | eīs [ˈe.iːs] |
| 宾格 Acc.(直接宾语) | eum [ˈe.um] | eam [ˈe.am] | id [id] | eōs [ˈe.oːs] | eās [ˈe.aːs] | ea [ˈe.a] |
| 夺格 Abl.(用/从/在…) | eō [ˈe.oː] | eā [ˈe.aː] | eō [ˈe.oː] | eīs [ˈe.iːs] | eīs [ˈe.iːs] | eīs [ˈe.iːs] |
三、hic, haec, hoc 这个(近指)
hic, haec, hoc 这个
| 格 | 阳单 | 阴单 | 中单 | 阳复 | 阴复 | 中复 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 主格 Nom.(主语) | hic [hik] | haec [haik] | hoc [hok] | hī [hiː] | hae [hai] | haec [haik] |
| 属格 Gen.(…的) | huius [ˈhui.us] | huius [ˈhui.us] | huius [ˈhui.us] | hōrum [ˈhoː.rum] | hārum [ˈhaː.rum] | hōrum [ˈhoː.rum] |
| 与格 Dat.(给/对…) | huic [huik] | huic [huik] | huic [huik] | hīs [hiːs] | hīs [hiːs] | hīs [hiːs] |
| 宾格 Acc.(直接宾语) | hunc [hunk] | hanc [hank] | hoc [hok] | hōs [hoːs] | hās [haːs] | haec [haik] |
| 夺格 Abl.(用/从/在…) | hōc [hoːk] | hāc [haːk] | hōc [hoːk] | hīs [hiːs] | hīs [hiːs] | hīs [hiːs] |
四、ille, illa, illud 那个(远指)
ille, illa, illud 那个
| 格 | 阳单 | 阴单 | 中单 | 阳复 | 阴复 | 中复 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 主格 Nom.(主语) | ille [ˈil.le] | illa [ˈil.la] | illud [ˈil.lud] | illī [ˈil.liː] | illae [ˈil.lai] | illa [ˈil.la] |
| 属格 Gen.(…的) | illīus [il.ˈliː.us] | illīus [il.ˈliː.us] | illīus [il.ˈliː.us] | illōrum [il.ˈloː.rum] | illārum [il.ˈlaː.rum] | illōrum [il.ˈloː.rum] |
| 与格 Dat.(给/对…) | illī [ˈil.liː] | illī [ˈil.liː] | illī [ˈil.liː] | illīs [ˈil.liːs] | illīs [ˈil.liːs] | illīs [ˈil.liːs] |
| 宾格 Acc.(直接宾语) | illum [ˈil.lum] | illam [ˈil.lam] | illud [ˈil.lud] | illōs [ˈil.loːs] | illās [ˈil.laːs] | illa [ˈil.la] |
| 夺格 Abl.(用/从/在…) | illō [ˈil.loː] | illā [ˈil.laː] | illō [ˈil.loː] | illīs [ˈil.liːs] | illīs [ˈil.liːs] | illīs [ˈil.liːs] |
五、关系代词 quī, quae, quod 谁、哪个
📖 疑问代词 quis? quid? 单数形式略有不同,复数与关系代词相同。
quī, quae, quod
| 格 | 阳单 | 阴单 | 中单 | 阳复 | 阴复 | 中复 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 主格 Nom.(主语) | quī [kwiː] | quae [kwai] | quod [kwod] | quī [kwiː] | quae [kwai] | quae [kwai] |
| 属格 Gen.(…的) | cuius [ˈkui.us] | cuius [ˈkui.us] | cuius [ˈkui.us] | quōrum [ˈkwoː.rum] | quārum [ˈkwaː.rum] | quōrum [ˈkwoː.rum] |
| 与格 Dat.(给/对…) | cui [kui] | cui [kui] | cui [kui] | quibus [ˈkwi.bus] | quibus [ˈkwi.bus] | quibus [ˈkwi.bus] |
| 宾格 Acc.(直接宾语) | quem [kwem] | quam [kwam] | quod [kwod] | quōs [kwoːs] | quās [kwaːs] | quae [kwai] |
| 夺格 Abl.(用/从/在…) | quō [kwoː] | quā [kwaː] | quō [kwoː] | quibus [ˈkwi.bus] | quibus [ˈkwi.bus] | quibus [ˈkwi.bus] |
六、反身代词 sē 与强调代词 ipse
| 词形 | 转写 | 中文 |
|---|---|---|
| suī(属)· sibi(与)· sē(宾/夺) | [suj] [ˈsi.bi] [seː] | 他/她/它/他们自己(无主格,单复同形) |
| suus, -a, -um | [ˈsu.us] [a] [um] | 他自己的(反身物主) |
| ipse, ipsa, ipsum | [ˈip.se] [ˈip.sa] [ˈip.sum] | 本人、亲自(属格 ipsīus,与格 ipsī) |
| īdem, eadem, idem | [ˈiː.dem] [ˈe.a.dem] [ˈi.dem] | 同一个 |
| iste, ista, istud | [ˈis.te] [ˈis.ta] [ˈis.tud] | 你那个(常带贬义) |
| aliquis, aliquid | [ˈa.li.kwis] [ˈa.li.kwid] | 某人、某物 |
七、例句
Ego tē amō, tū mē nōn amās.
[ˈe.go] [teː] [ˈa.moː] [tuː] [meː] [noːn] [ˈa.maːs]
💡 我爱你,你却不爱我。
Puer, quī in hortō ludit, fīlius eius est.
[ˈpu.er] [kwiː] [in] [ˈhor.toː] [ˈlu.dit] [ˈfiː.li.us] [ˈe.jus] [est]
💡 在花园里玩的男孩是他的儿子。
Hic liber meus est, ille tuus.
[hik] [ˈli.ber] [ˈme.us] [est] [ˈil.le] [ˈtu.us]
💡 这本书是我的,那本是你的。
Caesar sē ipsum laudat.
[ˈkai.sar] [seː] [ˈip.sum] [ˈlau.dat]
💡 凯撒夸赞他自己。
Cui bonō?
[kui] [ˈbo.noː]
💡 对谁有利?
Quid est vēritās?
[kwid] [est] [ˈweː.ri.taːs]
💡 真理是什么?